Katecheza (3)

Strona główna

Powitanie

Historia kościoła

Nabożeństwa

Wspólnoty

Św. Antoni

Diecezja
i Dekanat

Świadectwa

Krąg Biblijny

Katecheza

Teatr

Poezja

Konarzyny
i okolice

Ks. Tadeusz Knut

Miasta Ziemi Świętej.

I Widzieć:

l/ W formie swobodnej dyskusji pragniemy wśród uczestników spotkania odpowiedzieć sobie na pytania: co to jest miasto, gdzie mieszkam Jakie są zalety miasta, co interesującego zobaczyłem będąc na wycieczce w wielkim mieście, np. Warszawa, Kraków, Człuchów lub inne. Co jest interesującego w moim mieście-można zabawić się w przewodnika - kto najciekawiej opowie o swojej miejscowości.
2/ Ze Słownika Nowego Testamentu, Xavier Leon - Dufour, Poznań 1986, s. 392, czytamy hasło: Miasto "łac. civitas: skupisko ludzi cieszących się takimi samymi prawami i mających udział - choć niejednakowy co prawda - w administracji jego dobrami wspólnymi. Miasto nie jest zwykłym skupiskiem domów ( villa: "dom wiejski") zamieszkałych przez ludzi. Grecki rzeczownik polis oznacza jedno i drugie. Pierwsze znaczenie dochodzi do głosu w wyrażeniach "miasta narodów" (Ap 16,19), "miasto niebieskie" (Hbr 13,14) albo w sformułowaniach pochodnych, jak np. "prawo społeczności" (Ef 2,12),"obywatelstwo"(Flp3,20)"
3/ Miasto to także zabytki, które świadczą o historii i kulturze miejscowości. Pokazujemy album z zabytkami Ziemi Świętej.

II Osądzić:

Pismo Święte
Czytamy fragment tekstu ze sceną Zwiastowania NMP Łk 1,26-38
o życiu ukrytym Jezusa Łk 2,51-52,
o początku publicznej działalności Jezusa Łk 4,16-27, Mt 13,53-58
oraz charakteryzujemy miasto Nazaret z jej Bazyliką Zwiastowania.

Nazaret

(hbr. Nazrat = kwitnący). Położenie miasta należy do najpiękniejszych w całej Galilei i może dlatego zostało nazwane Nazaretem, czyli "kwiatem" Galilei. Nazaret znajduje się pomiędzy Hajfą a Tyberiadą na wysokości 343 m. Bazylika Zwiastowania znajduje się w centrum Nazaretu. Zbudowana w latach 1960-69 według projektu arch. G. Muzio, jest najpiękniejszą świątynią katolicką Bliskiego Wschodu. Na frontonie bazyliki znajduje się postać Chrystusa Zbawiciela odlana z brązu, poniżej scena Zwiastowania oraz czterej Ewangeliści. Bazylikę stanowią dwa kościoły na różnych poziomach. Dolny kościół zawiera Grotę Zwiastowania z ołtarzem marmurowym, na którym widzimy napis: Hic Verbum Caro Factum Est (Tu Słowo Ciałem się stało). Dolny kościół znajduje się stale w półmroku, oświetlona jest jedynie grota, stwarza to naturalny nastrój do kontemplacji tajemnicy zwiastowania. Kościół górny jest przeznaczony do celów parafialnych, dedykowany Maryi Bożej Rodzicielce.
Wnętrze bazyliki zdobią wspaniałe mozaiki z wielu krajów także z Polski. Centralną postacią polskiej mozaiki jest Matka Boża Częstochowska ,otoczona postaciami polskich świętych-czcicieli Maryi. W trakcie budowy nad bazyliką pracowali artyści i architekci z całego świata, między innymi nagrodę otrzymał inż. Lewkowicz, Polak.

Betlejem

( Łk 2J-14) "Radość z narodzenia Zbawiciela. Klucz do zrozumienia siebie.
Betlejem (hbr. Beth Lahem - Dom chleba) jest 20 tyś. miastem położonym w Judei, 8 km na południe od Jerozolimy. Zwane także "miastem Dawidowym, ponieważ tu Dawid został namaszczony przez Samuela na króla (l Sm 16, l-13). Tu narodził się Jezus Chrystus ( Łk 2,l-8, Mt 2,l).Poza relacjami synoptyków, Św. Justyn w II w wspomina, że miejscem narodzenia miała być grota , jakich w okolicy Betlejem było wiele. Ludzie zamieszkiwali groty, w których latem było chłodno, natomiast w czasie pory deszczowej względnie ciepło. Groty służyły za schronienie pasterzom. Biblia podkreśla, że Jezus został położony w żłobie, tzn. narodził się w stajni, ponieważ rodzice Jego byli biedni. Pierwotna gmina chrześcijańska miejsce narodzenia Chrystusa otoczyła wielką pamięcią i czcią. Natomiast polityka cesarza rzymskiego Hadriana dążyła do zatarcia wszelkich śladów rozwijającego się chrześcijaństwa. Hadrian zamieniał miejsca kultu w pogańskie świątynie. I tak w Betlejem nad grotą, w której czczono narodzenie Chrystusa, polecił posadzić święty lasek (gaj) ku czci pogańskiego bóstwa wegetacji - Adonisa. Za czasów Hadriana Palestyna stała się oficjalnie pogańska aż do 313 roku. Wtedy to Konstantyn Wielki ogłosił wolność wyznania i kultu. W 324 r. przybywa do Ziemi Świętej matka Konstantyna, Św. Helena i poleca biskupowi Makariosowi wybudować w Betlejem bazylikę Narodzenia Jezusa Chrystusa. Z ustaleniem miejsca nie było problemu, dzięki świętemu laskowi. Nad grotą na miejscu zbudowanej świątyni Adonisa wzniesiono pięcionawową bazylikę, która uległa częściowej dewastacji podczas powstania Samarytan (526-529). Cesarz Justynian I (527-565) odrestaurował ją w 540 r. ,wprowadzając wiele zmian, np. obecny kształt prezbiterium w kształcie krzyża łacińskiego. Grota Narodzenia, która znajduje się pod prezbiterium bazyliki ma 12 m długości, 3,5 m szerokości, ok. 3 m wysokości. Wchodząc do groty po prawej stronie widzimy 14 ramienną srebrną gwiazdę, na której widnieje napis: HIC DE VIRGINE MARIA JESUS CHRISTUS NATUS EST (TU Z MARYI DZIEWICY NARODZIŁ SIĘ JEZUS CHRYSTUS). Promienie gwiazdy (14) przypominają genealogię Chrystusa (Mt l, l-17). Ołtarzem narodzenia opiekują się Grecy prawosławni i Ormianie. Na lewo od wejścia do groty znajduje się druga nisza zwana Kaplicą Żłóbka. Należy do Franciszkanów. Czci się w niej pamięć pokłonu Trzech Króli. Tu w Grocie Narodzenia Chrystusa śpiewana przez pielgrzymów kolęda" Dzisiaj w Betlejem" uobecnia w pełni, radosny fakt przyjścia na świat Przyjaciela ludzi Jezusa Chrystusa.

Jerozolima

(Ps 122) męka, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa (J 3,14-18, Mt 28,5-8, Mk 16,1-8, Łk 24,1-11; J 20,1-10). Jerozolima ( hbr. Yeruszalaim od szalom - pokój), miasto pokoju. Dawid wybrał ją na stolicę państwa, a sprowadzając Arkę Przymierza, uczynił religijnym centrum Narodu Wybranego. W świecie arabskim Jerozolima znana jest pod nazwą al. - Quds "święta". Według muzułmanów jest trzecim miastem islamu po Mekce i Medynie, a to z racji legendy o pielgrzymce jaką Mahomet miał odbyć do meczetu "Oddalony" ( arb.el - Aqsa). Dla chrześcijan Jerozolima jest miejscem Męki, Śmierci, Zmartwychwstania ,Wniebowstąpienia Chrystusa oraz Zesłania Ducha Świętego na apostołów i ustanowienia Eucharystii. Stare miasto podzielone jest na 4 dzielnice: muzułmańską, ormiańską, żydowską- na przeciw Muru Płaczu, chrześcijańską- w jej centrum jest Bazylika Bożego Grobu. Po wejściu do bazyliki na prawo schody prowadza na Kalwarię (4,5 m ponad posadzką). Po lewej stronie znajduje się Kaplica Ukrzyżowania i Śmierci Chrystusa należąca do Greków. Pod ołtarzem można w otworze dotknąć skały Golgoty - miejsca gdzie był wbity krzyż. Po prawej stronie Kaplica Przybicia do krzyża (st. XIII), należy do franciszkanów. Obok w gablocie figurka Matki Bolesnej oraz wota, między innymi ryngraf gen. Wł. Sikorskiego i żołnierzy polskich. W centrum bazyliki znajduje się Kaplica Grobu, podzielona na przedsionek zwany Kaplicą Anioła oraz właściwy Grób. W przedsionku na cokole pod płytą można zobaczyć fragment kamienia, którym był zamknięty Grób, i który niewiasty znalazły odwalony w poranek Wielkanocy. (Mt 28,5-8; Mk 16,l-8).To stąd rozbłysło światło Zmartwychwstania. Gdyby Chrystus nie zmartwychwstał próżna byłaby nasza wiara. (Por. l Kor 15,14). Dzięki Zmartwychwstaniu życie nasze ma sens.
Ze wszystkich budowli starożytnego Jeruzalem świątynia Salomona była perłą oraz centrum religijnym Izraela. Zburzona przez Nabuchodonozora w 587 przed Chr. W 70 lat później na mocy dekretu Cyrusa w 538 wrócili Żydzi z niewoli babilońskiej do Jerozolimy i podjęli odbudowę świątyni pod kierunkiem Zorobabela (Ezd 3). Nie była tak piękna jak Salomona, nie było także Arki Przymierza. Miejsce Najświętsze było odtąd puste. Ta druga świątynia została zbezczeszczona w 167 r. przed Chr. przez króla syryjskiego Antiocha Epifanesa IV, który wystawił w niej posąg Zeusa. Odpowiedzią ze strony Żydów było powstanie machabejskie (165) i oczyszczenie świątyni. W 63 r. przed Chr. kraj dostaje się pod okupację rzymską (Pompejusz). W 37 r. Herod zdobywa Jerozolimę. Między 20 a 19 r. przed Chr. rozpoczął przebudowę świątyni przez l0 lat. Prace ukończono około 63 r. po Chr., czyli na 7 lat przed ponownym zburzeniem. W sierpniu 70 r. Jerozolima została zdobyta przez wojska Tytusa, a 6 sierpnia spalono świątynię. Data ta przeszła do historii Izraela jako symbol wszystkich nieszczęść, cierpień. Wszelkie łzy przyjmuje Mur Płaczu, który jest pozostałością części muru zachodniego świątyni. Stanowi dla Żydów szczególną świętość, zastępuje poniekąd samą świątynię. Tradycja rabinacka mówi, że święta "Shekinah" - obecność ,nie oddali się nigdy od Muru Zachodniego. W każdy szabat i nie tylko przychodzą Żydzi pod mur i modlą się całym ciałem kiwając się, bo trzeba czcić Boga całym sercem, umysłem, ze wszystkich sił. (Por. Pwt 6,4-7), odmawiając i śpiewając Torę opłakują rok 70, zburzenie świątyni oraz czekają na przyjście Mesjasza. Rok 638 - Palestyna pod władzą muzułmanów. Kalif Omar okupuje Jerozolimę i szuka śladów Mahometa, o którym mówiło się, że w ciągu jednej nocy przybył do Jerozolimy na koniu.( W rzeczywistości nigdy nie był w Jerozolimie).  Na miejscu świątyni Jerozolimskiej została wybudowana świątynia muzułmańska zwana Kopułą Skały, późniejsza nazwa Meczet Omara (budowano od 687 - 691 ).Wewnątrz meczetu znajduje się skała 17,5x13,5 m, która według tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej utożsamiana jest ze szczytem góry Moria, na której Abraham zamierzał złożyć Bogu w ofierze swego syna Izaaka (Rdz 22). Później po wybudowaniu świątyni Salomona, na niej miał się wznosić ołtarz całopalenia ( 2 Km 3,2). Według podania muzułmańskiego na skale są wyciśnięte ślady stóp Mahometa i Eliasza oraz ręki Gabriela. Przy wewnętrznym filarze pół wsch. schody prowadzą do groty ,w której nocował Abraham z Izaakiem. Dla Mahometa grota jest wspomnieniem ostatniego noclegu Proroka przed wstąpieniem do nieba. Przez otwór, który można zobaczyć wewnątrz Mahomet miał wznieść się w górę. Zwiedzać meczet można tylko bez obuwia. Mur płaczu tylko z nakryciem głowy. Południową część placu świątynnego zajmuje meczet el-Aqsa (705-715). Opierając się na tekście XVII sury Koranu tradycja muzułmańska zlokalizowała w Jerozolimie cel pielgrzymki Mahometa. Stąd nazwa meczetu el-Aqsa (oddalony). Tu Mahomet modlił się jest to najdalsze miejsce od Mekki. W bezpośrednim sąsiedztwie Bazyliki Zaśnięcia NMP znajduje się Wieczernik. Niepozorną uliczką wchodzimy na podwórko szkoły Talmudu, skąd schody prowadzą do sali na górze, czyli Wieczernika. Rozmiary jej 9,5 x 15 m, w stylu późnego gotyku, której strop wspiera się na dwóch kolumnach. Wewnątrz wzbudza przygnębienie widokiem opuszczenia i zaniedbania. Wieczernik, tu Jezus spożył z uczniami Ostatnią Wieczerzę. (Mt 26,17.., J 6,51-58),tu Zmartwychwstały ukazał się uczniom (Mk 16,14-18) i zesłał Ducha Świętego (Dz 2, l-l 3). Tu gromadzono się w pierwszy dzień tygodnia w niedzielę, aby sprawować Eucharystię. W 1335 r. Franciszkanie odrestaurowali zdewastowany przez wojska Saladyna Wieczernik. W tym stanie zachował się do dziś. Obecność grobu Dawida pod salą Wieczernika przyczyniła się do odebrania go franciszkanom w 1551 r. Muzułmanie czczą Dawida jako jednego z Proroków. Do 1948 r. muzułmanie mieli wyłączną kontrolę nad Wieczernikiem, do którego wpuszczali chrześcijan za wysoką opłatą.
Od 1948 r. Wieczemik pozostaje pod kontrolą władz izraelskich, które nie przejawiają troski o jego stan, chrześcijanom nie pozwalają na renowację. Stąd obraz opuszczenia. Szkoda, że miejsce, gdzie została ustanowiona Eucharystia i Kapłaństwo pozostaje nadal niedostępne dla kultu. Cieszy fakt, że władze pozwoliły Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II, gdy był w Ziemi Świętej w roku 2000 na odprawienie Eucharystii w Wieczerniku.

Z nauczania Ojca Świętego Jana Pawła II

" W Jezusie z Nazaretu Bóg przyjął cechy właściwe ludzkiej naturze, w tym także nieuniknioną przynależność człowieka do określonego narodu i określonego kraju. Hic de Virgine Maria Jesus Christus natus est - szczególną wymowę maja te słowa umieszczone w Betlejem, w miejscu, gdzie wedle tradycji narodził się Jezus: "Tutaj z Maryi Dziewicy narodził się Jezus Chrystus". Fizyczna konkretność ziemi i jej współrzędnych geograficznych tworzy jedną całość z realnością ludzkiego ciała przyjętego przez Słowo" (List o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia, 3)
"Bardzo gorąco pragnę udać się najpierw do Nazaretu, miasta, które jest związane z samym momentem Wcielenia i w którym później Jezus wzrastał "w mądrości, w latach i w łasce u Boga i u ludzi" (Łk 2,52). Tutaj Maryja usłyszała słowa anielskiego pozdrowienia: "Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą" (Łk l,28). Tu odpowiedziała swoje fiat na powołanie, aby zostać matką Zbawiciela i by pod osłoną Ducha Świętego przyjąć w swym łonie Syna Bożego.
A czyż można nie nawiedzić Betlejem, gdzie Chrystus przyszedł na świat a pasterze i mędrcy stali się głosem uwielbienia całej ludzkości?. W Betlejem po raz pierwszy usłyszano owo orędzie pokoju, ogłoszone przez aniołów, którego echo miało rozbrzmiewać przez wszystkie pokolenia aż do naszych czasów. Szczególnie doniosłym etapem będzie nawiedzenie Jerozolimy, miejsca ukrzyżowania i zmartwychwstania Pana Jezusa. "."Tu pragnę raz jeszcze ogłosić tę wielką, niezawodną i pocieszającą prawdę, iż"tak (..) Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy ,kto w Niego wierzy ,nie zginął, ale miał życie wieczne" (J 3,16). (List o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia, 7)
"Pośród jerozolimskich miejsc szczególnie mocno związanych z ziemskim życiem Chrystusa, koniecznie trzeba będzie nawiedzić Wieczemik, gdzie Jezus ustanowił Eucharystię, źródło i szczyt życia Kościoła. To tutaj, zgodnie z tradycją , Apostołowie zgromadzili się na modlitwie wraz z Maryją, Matką Chrystusa, gdy w dniu Pięćdziesiątnicy nastąpiło zesłanie Ducha Świętego. Rozpoczął się wówczas ostatni etap historii zbawienia-czas Kościoła, Ciała i Oblubienicy Chrystusa, ludu pielgrzymującego przez dzieje, powołanego, aby być znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego (por. Lumen gentium, l). (List o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia , 8)
"Wcielenie Słowa i odkupienie człowieka związane są ściśle ze zwiastowaniem, w którym Bóg objawił Maryi swój zamysł i znalazł w Niej- młodej jak wy - Serce gotowe poddać się całkowicie działaniu Jego miłości. Od stuleci pobożność chrześcijańska wspomina każdego dnia w modlitwie "Anioł Pański" ten moment wkroczenia Boga w dzieje człowieka. Niech ta modlitwa stanie się waszą modlitwą i codziennym przedmiotem rozważań"(" Słowo stało się Ciałem i zamieszkało wśród nas". Orędzie Ojca Świętego na XV Światowy Dzień Młodzieży 2000 r., 5)

III Działać:

1/ W związku z miejscami świętymi podjąć systematyczną praktykę odmawiania następujących modlitw:
a/ Nazaret- odmawiać Anioł Pański oraz oglądać w miarę możliwości transmisję z Watykanu, łącząc się we wspólnej modlitwie z Ojcem Świętym.
b/ Betlejem - praktykować w czasie Bożego Narodzenia spotkania przy żłóbku-aktywnie włączyć się śpiewaniem kolęd ,opowiedzieć coś interesującego, recytować wiersz itp.
- korzystać systematycznie z sakramentu pokuty, aby Chrystus w Komunii Świętej mógł zawsze być obecny w naszym wewnętrznym żłóbku, naszym sercu, wewnętrznym Betlejem . - praktykować codzienny rachunek sumienia, aby wiedzieć ,co zmienić, nad czym trzeba pracować, aby spowiedź wydawała jak najlepsze owoce w naszych czynach.
c/ Jerozolima - zachęcić do odmawiania różańca, choćby dziesiątek, szczególnie w Roku Jubileuszowym rozważając w umyśle i sercu mękę, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa.
- częściej czytać Pismo Święte, rozmyślać nad tekstem, podjąć konkretne działanie - uobecniać medytację w życiu.
2/ Spotkać się z ludźmi starszymi, którzy opowiedzą o historii miejscowością której mieszkamy. Pielęgnować w sobie ducha patriotyzmu. Opracować pisemnie na podstawie dostępnych materiałów historię swojej miejscowości.

W opracowaniu oprócz wspomnianych tekstów korzystałem z następujących pozycji książkowych:
1/ Piotr Skucha, Ziemia Ojczysta Jezusa, Warszawa 1985
2/ Ks. Zdzisław J. Peszkowski, Zaduma nad Ziemią Chrystusa i Jego Matki, Warszawa 1987
3/ Ks. Edward Zawiszewski, Instytucje biblijne, Pelplin 1995
4/ Ks. Stanisław Jankowski, Przewodnik po Ziemi Świętej, Rzym 1983

Wstecz

Dalej

 

Copyright by Robert Kozłowski
Człuchów 2000
Wszelkie prawa zastrzeżone
e-mail: rkozlowski@pelplin.opoka.org.pl